انجمن ایرانی مطالعات جهان- اخبار انجمن 7
دومین همایش بین المللی «مطالعات ایران معاصر» برگزار شد

حذف تصاویر و رنگ‌ها  | تاریخ ارسال: 1400/8/16 | 
باسمه تعالی
 
دومین همایش دوسالانه مطالعات ایران معاصر برگزار شد. دومین همایش دوسالانه مطالعات ایران معاصر روزهای دوشنبه و سه شنبه ۱۰ و ۱۱ آبان ۱۴۰۰ به صورت مجازی برگزار شد.
افتتاحیه این همایش که به همت و تلاش دانشکده مطالعات جهان و با همکاری انجمن ایرانی مطالعات جهان برگزار شد، با سخنرانی دکتر محمد سمیعی، رئیس دانشکده مطالعات جهان، آغاز شد. دکتر سمیعی در ابتدای سخنرانی خود به اهمیت نقش دانشکده و هم‌چنین رشته مطالعات ایران در شناخت ایران اشاره و عنوان کرد که هدف این همایش شناساندن هرچه بهتر و بیشتر کشور ایران به دنیا و شناخت برتری ها و بررسی نواقص در داخل کشور برای ساختن ایرانی آبادتر است. وی در ادامه به بیان ویژگی های مقالات آکادمیک پرداخت و تأکید کرد که مقالات کنفرانس باید عینی و همراه دلایل و مستندات باشد. در نوشتن مقالات باید بی‌طرفی رعایت شود. توجه به استدلال طرفین، استفاده از واژگان خنثی و مبهم بودن گرایش نویسنده، روشمند بودن و عقلانی بودن و اینکه نویسنده باید اذعان داشته باشد که هیچ راه‌حلی کامل نیست، ‌از دیگر ویژگی های مقالات علمی است. وی هم‌چنین به نقد و بررسی اصول چهاگانه ادوارد سعید برای شرق‌شناسی پرداخت و به تغییرات مهم و سودمندی که پس از ادوارد سعید رخ داده است اشاره کرد. ادوارد سعید در اصول چهارگانه خود به موارد زیر اشاره دارد: نگاه انتزاعی به شرق، تفاوت مطلق غرب با شرق، ناتوان بودن شرق از معرفی خود و اینکه همواره باید از شرق ترسید. پس از او و چهار دهه پس از انتشار کتابش به دلیل رشدی که در نهادهای دانشگاهی شرق رخ داده است و هم‌چنین رشد بی امان رسانه‌های سرمایه داری در غرب و اینکه ایرانشناسی دانش میان رشته‌ای شده است. در واقع دیگر اصول ادوارد سعید جایگاهی در شرق‌شناسی ندارد.
دبیر علمی همایش مطالعات ایران معاصر در ادامه به ارائه گزارشی در مورد همایش پرداخت و اعلام داشت که از بین ۷۳ چکیده انگلیسی و ۶۷ چکیده فارسی دریافتی و پس از طی مراحل داوری، ۳۵ مقاله به زبان انگلیسی و ۳۵ مقاله به زبان فارسی در مجموع ۷۰ مقاله طی دو روز ارائه خواهد شد. شرکت کنندگان خارجی این همایش از کشورهای هند، بریتانیا، کانادا ، نروژ، گرجستان، روسیه ایالات متحده آمریکا، چین، ایرلند، لبنان، نیوزیلند، ایتالیا ، قطر و ارمنستان هستند.
در ادامه برنامه افتتاحیه، دکتر محمد مرندی، معاون بین الملل دانشگاه تهران، ضمن خیرمقدم و خوش‌آمدگویی به همه شرکت‌کنندگان این همایش، بیان کرد که در مورد کشور ایران  بسیار کم‌کاری شده است و مطالعات در مورد ایران به ویژه در داخل ایران باید انجام شود و هدف از راه‌اندازی این رشته در دانشکده مطالعات جهان در مقطع دکتری و ارشد این بوده که شناساندن ایران از داخل به خارج صورت پذیرد. وی ابراز امیدواری کرد که ایرانشناسی مغرضانه توسط دنیا کمتر صورت پذیرد و اطلاعات درست از داخل ایران به خارج منعکس شود. این عضو هیات علمی دانشگاه تهران در ادامه گفت: وقتی نام ایران شنیده می‌شود باید زبان و ادبیات و فرهنگ ایران بیشتر در اذهان همگان بیاید تا مثلا نام یک غذای خاص. در این زمینه ایرانشناسان فوق العاده خوب از سراسر دنیا وجود دارد که باید گردهم جمع شوند و رشته مطالعات ایران این امکان را دارد که نقطه اتصال شود و فهم عمیق‌تری از ایران ایجاد شود. دکتر مرندی همچنین گفت: ما با گفتمان مغرضانه مشکلی نداریم ولی دوست داریم در کنار آن کسانی که علاقه‌مند به شناخت واقعی ایران هستند این امکان را داشته باشند و خواسته بنده و همکارانم این است که نگاه منصفانه به ایران شود و به اطلاعاتی که در فضای مجازی و مراکز غربی و رسانه‌ها تولید می‌شود کمتر توجه شود.
 در ادامه سخنرانی های افتتاحیه، دکتر سعیدرضا عاملی، بنیانگذار دانشکده مطالعات جهان و دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، سخنرانی کرد. وی در آغاز از جناب دکتر سمیعی و خانم دکتر زینب قاسمی، دبیران علمی و اجرایی همایش تشکر کرد و برجستگی این نشست را متنوع بودن موضوعات آن دانست؛ از جمله اینکه تمرکز فقط بر مسائل سیاسی ایران نیست. دکتر عاملی بیان داشت که هدف این همایش مهم، تلاش برای شناساندن واقیت ایران انقلاب اسلامی است. موضوع سخنرانی دکتر عاملی، شناخت هویت ملی ایران بود که با تعریفی از هویت آغاز شد: هویت ملی به معنای چتر بودن یا نبودن یک ملت است و ملتی را از ملتی دیگر بر اساس مولفه هایی متمایز می‌کند. هویت ملی و سرمایه اجتماعی با هم رابطه علی و معلولی دارند. هرچه دولت‌ها به ملت ها توجه کنند، سرمایه اجتماعی تقویت می‌شود. دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد که عوامل مخل هویت ملی، به ویژه در مورد ایران، شامل تلاشی از ناحیه دشمنان کشور است تا ذهنیت مردم را نسبت به «خویشتن» دچار اختلال اساسی کند. وی افزود: هویت فردی و اجتماعی همواره در حال تغییر است و دلیل اهمیت هویت در جامعه امروز، وجود عوامل تخریب کننده هویت است. در این زمینه، ظهور اینترنت و فضای مجازی و ارتباطات فرامحلی و تبدیل شدن جنگ سخت به جنگ نرم از دلایل اهمیت مسأله هویت است و هدف کلیدی دشمن، تأثیر بر هویت ملی است.
این استاد ارتباطات دانشگاه تهران در ادامه سخنان خود گفت: امروزه در جهان از پایان هویت ملی صحبت می شود. اما شش مؤلفه اصلی اثباتی در هویت ایرانی ۱-عنصر عدالتخواهی و ظلم ستیزی ۲-دین‌گرایی و اسلام‌خواهی ۳-مردم‌گرایی و احترام به دیگران ۴-خانواده‌گرایی که مهم‌ترین عنصر هویت ملی ایرانی است و ۵-پیشرفت‌گرایی و تجدد‌خواهی ۶-علم‌گرایی و دوستی با عقلانیت هستند و فرهنگ قرآنی و سنت اهل بیت (ع) نقش کانونی در ایجاد روحیه و شخصیت ایرانیان داشته است، از این رو که فرهنگ قرآنی دائما بر عدالت و مبارزه با ظلم تأکید داشته است. دکتر عاملی همچنین در مورد هر یک از این عناصر توضیحاتی ارائه کرد و افزود: مهم‌ترین نکته در اثبات این عناصر ریشه‌دار بودن آنهاست. در عنصر عدالت خواهی در پیمایش‌های انجام شده ۶۰درصد ایرانیان موافق آزادی قدس هستند. در مورد دین‌گرایی ایرانیان در پیمایشی که بین ۷۹۱۰نفر که ۷۰درصد آنها جوان بودند در استان تهران صورت گرفته است، بیش از نود درصد پاسخگوها معتقد به توحید، نبوت، معاد و عدالت و امامت و حتی تولی و تبری بوده‌اند و این نشان می‌دهد که در خود‌آگاه و ناخودآگاه آنان، دین یک عنصر هویت بخش جامعه ایران است. دین گرایی و اسلام‌گرایی عنصر قطعی هویت در ایران است. خانواده در ایران عنصر مهمی است و خانواده فقط پدر ومادر نیست. خانواده در ایران شامل عمو، عمه، خاله و دایی است و خانواده گرایی شامل وفاداری به همه آنهاست. به همین ترتیب، پیشرفت‌گرایی و تجددخواهی در ایران ریشه تاریخی دارد. در زمان شاپور اول، دانشکده جندی شاپور تأسیس شد و در آن دوره پزشکان نصرانی برای طبابت به ایران دعوت شدند و تمام این عناصر در شعر و ادبیات ایران هم نمود دارد به صورتی که کتاب اشعار خیام در اروپا بسیار پرفروش بوده است. در پایان، دکتر سعیدرضا عاملی اشاره کرد که القائات هراسناک که از جانب رسانه های غربی تبلیغ می شود هویت ایرانی نیست و هویت ایرانی همان شش مؤلفه است.
پس از مراسم افتتاحیه، ارائه مقالات همایش طبق برنامه در فضای مجازی (محیط زوم) آغاز شد. عناوین نشست های فارسی عبارت بودند از: اقتصاد ایران، فرهنگ ایران و علم و ادبیات ایران، سیاست خارجی، روابط بین الملل، سیاست ایران و هنر وادبیات. همچنین عناوین نشست های انگلیسی شامل موارد زیر بود:
Iran and the west, Iranian society and culture, Iranian foreign policy, Iranian studies, Iran and the Middle East
 
در روز دوم و پایانی همایش، مراسم اختتامیه در بستر زوم به زبان انگلیسی برگزار شد. در آغاز مراسم، دکتر زینب قاسمی با معرفی سخنرانان کلیدی مراسم، جناب پروفسور امین صیقل، رئیس مرکز اسلامی عربی دانشگاه ملی استرالیا، و دکتر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه سابق کشورمان، از جناب دکتر صیقل خواست تا سخنرانی خود را آغاز نماید. دکتر صیقل در ابتدا با چند کلمه‌ به زبان فارسی از حضور خود در این مراسم به ویژه همراهی با جناب دکتر ظریف به خاطر خدماتی که ایشان در عرصه دیپلماسی به دنیا عرضه داشت، ابراز خرسندی کرد و سپس ادامه سخنرانی خود را به زبان انگلیسی ایراد نمود.
وی نخست به شکست سیاست خارجی ترامپ اشاره کرد و انقلاب اسلامی ایران را بعد از گذشت ۴۲ سال از پیروزی آن به رهبری امام خمینی(ره)، انقلابی پیروز معرفی و اشاره کرد که هیچ‌کس فکر نمی‌کرد نظام ایران دوام بیاورد. اروپا و جهان غرب فکر می‌کرد که سیاست فشار آمریکا می‌تواند پیروز شود ولی شکست خورد. پروفسور صیقل در ادامه اظهار داشت که خیلی دولت‌ها تلاش داشتند که کشور ایران را به زانو در بیاورند. ایران زخمی شد، مقاومت کرد ولی شکست نخورد؛ بلکه بر اثر این فشارها تجربه کسب کرد و قوی تر شد. از جمله اینکه، در مسأله سوریه ایران کمک کرد و باعث شد در سال ۲۰۲۰ کشور سوریه تقریبا پیروز شود و پس از آن ترور قاسم سلیمانی که ایران به آن عکس‌العمل نشان داد و پایگاه نظامی آمریکا را مورد هدف قرار داد و خرابی‌های زیادی برای آمریکا به وجود آمد اما چون کشته نداشت آمریکا هم وارد جنگ نشد. آمریکا توافق هسته‌ای را لغو و تحریم‌های ظالمانه‌ای علیه ایران اعمال کرد که موجب خشم مردم ایران شد. با این تحریم‌ها می‌خواست ایران فعالیت‌های هسته‌ای خود را لغو کند و صنایع موشکی خود را تعطیل سازد اما هیچ اتفاقی در این موارد نیفتاد.
هدف نهایی آمریکا تغییر نظام ایران یا تغییر در رفتار نظام ایران بوده است. ترامپ با مشورت اسرائیلی‌های داخل آمریکا به این نتیجه رسیده بودند که این توافق برای آمریکا سودی ندارد و باعث تقویت نظام ایران می‌شود و فعالیت‌های منطقه‌ای را گسترده‌تر می‌کند، مخصوصا نیروهای ایران در لبنان و عراق و یمن قوی‌تر شدند. ایران با حمایت از بشار اسد باعث شد تا اسرائیل احساس خطر کند. همکاری تنگاتنگ ایران با هم‌پیمانانش در لبنان ایران و چین افزایش یافت و رابطه با روسیه و چین هم به همین صورت گسترش یافت. ترامپ سیاستی جدید در قبال ایران در پیش گرفت و حمایت بیشتر از اسرائیل و پشتیبانی از فعالیت‌ها و عملیات اسرائیل در مقابل ایران جزئی از آن بود. بنیامین نتانیاهو رسما اعلام کرد که علیه ایران فعالیت خواهد کرد.
 دکتر صیقل در ادامه اشاره کرد که مشکلات اقتصادی به مردم ایران به شدت فشار آورد اما جامعه ایران نشان داد که در برابر تهدیدات خارج جامعه متحدی است و این ریشه تاریخی دارد. رابطه ایران و چین قوی تر شد، روسیه همکاری اش با ایران بیشتر شد. همزمان چین از تحریم نفتی ضد ایران تبعیت نکرد و حتی اقتصاد ایران قوی تر هم شد. آنها خط مالی مستقیم با ایران درست کردند و طبق توافقات، رئیس جمهور چین در سال ۲۰۱۶ به ایران آمد و نتیجه اش این بود که در دهه بعدی روابط تجاری و صنعت در ایران و چین قوی تر می شود. هند هم وارد تجارت با ایران شد از طریق بندر چابهار که این قضیه می‌تواند مرکزیت افغانستان را در آسیای مرکزی از بین ببرد. ایران همچنین به تجارت نفت با ترکیه و امارات ادامه داد.
رئیس مرکز عربی اسلامی دانشگاه ملی استرالیا تصمیم ایران برای اعزام نیرو به سوریه را بسیار کلیدی دانست و بیان داشت: همکاری ایران با روسیه به پایداری سوریه کمک کرد. ایران باعث خروج آمریکا از افغانستان شد. برخورد با پدیده افغانستان ساده نیست، چون در افغانستان گروهی طرفدار هند و پاکستان و بعضی طرفدار سعودی ها و بعضی آمریکایی هستند. سیاست ایران در این موقعیت بسیار جالب بود. همزمان از مردم حمایت کرد و کانال ارتباط با طالبان را هم حفظ کرد. در نهایت ترامپ به اهدافش نرسید. در نهایت، ایران قوی تر شد و تاریخ همواره همراه ایران بوده است.
در ادامه برنامه، سخنرانی دکتر محمدجواد ظریف آغاز شد. دکتر ظریف در این مراسم نخست اشاره کرد که این سخنرانی نخستین سخنرانی ایشان به زبان انگلیسی بعد از پایان دوران وزارتش است. او از حضور سخنران محترم که دوست قدیمی وی خطاب گرفت بسیار ابراز خرسندی کرد. دکتر ظریف سپس یکی از مشکلات اصلی غرب در مواجهه با ایران را این دانست که غربی‌ها اطلاعات کمی از داخل ایران دارند و اشتباه رایج خارجی‌ها آن است که فکر می‌کنند می‌توانند با تحریم و فشار ایران را به زانو دربیارورد. تحقیقات سازمان جهانی انرژی اتمی در مورد ایران پر از اشتباه است و غرب هر قدر هم فشار بیاورد نمی‌تواند بر ایران غلبه کند. وزیر سابق امور خارجه کشورمان در ادامه بیان کرد که ما ملت امام حسینیم و با فشار غربی‌ها تسلیم نمی‌شویم. غربی‌ها می‌گویند که ایران منابع به انداز کافی دارد و نفت هم دارد و نیازی به انرژی اتمی ندارد. از برنامه نظامی ایران ایراد می‌گیرند و می‌رسند به برنامه هسته‌ای و می‌گویند ایران می‌خواهد هژمونی منطقه‌ای درست کند به دلایلی که در بالا اشاره شد. وی در ادامه به ادعای غربی‌ها اشاره و بیان کرد که کشورهای غربی انگیزه اصلی ایرانیان از مسأله هسته‌ای را صلح‌آمیز نمی‌دانند در حالیکه رهبر ما حضرت آیت الله خامنه‌ای همیشه اشاره کرده اند که ما به هیچکس حمله نمی‌کنیم و حتی آزمایش سلاح هسته‌ای را حرام دانسته اند. دکتر ظریف دولت و کشور ایران را طرفدار جان انسانها دانست، درست همانند سردار بزرگ ما شهید قاسم سلیمانی که طرفدار جان انسانها بو؛ اما آمریکا او را هم به شهادت رساند. او به ایران افتخار داد و مردم ما هم به او افتخار می‌کنند.
این عضو هیات علمی دانشگاه تهران برنامه هسته‌ای را حق ایران دانست و اشاره کرد که غربی‌ها باید به این حق احترام بگذارند. او از جمله دلایلی که بعضی ایرانیان از برجام خوشحال نشدند را این دانست که برخی در آمریکا تلاش کردند تا ثابت کنند که ما بر ایران فائق آمدیم. زمانی که مکانیسم ماشه را تهدید قرار دادند ما در ایران تعداد زیادی سانتریفیوژ و موارد هسته‌ای تولید کردیم ولی باز هم از خط قرمزها عبور نکردیم و این نشانه حسن نیت ما بود. باید عینک و نگاهمان عوض شود و حقایق را ببینیم. منطقه و موقعیت ایران را درست ببینیم. ۴۲ سال از سیاست خوب و درست ما در منطقه می‌گذرد و آمریکا در منطقه شکست خورده است. باید جامعه نوین ایران فهمیده شود.
پس از پایان سخنرانی دکتر ظریف، خانم دکتر قاسمی ضمن تشکر از سخنرانان و همه مدعوین پایان همایش را اعلام کرد.
 
نشانی مطلب در وبگاه انجمن ایرانی مطالعات جهان:
http://iwsa.ir/find.php?item=1.1202.1025.fa
برگشت به اصل مطلب