نخستین نشست تخصصی «مشترکات تمدنی ایران و عراق» روز چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، در دانشکده مطالعات جهان دانشگاه تهران، با مشارکت انجمن ایرانی مطالعات جهان، سفارت جمهوری عراق در تهران، رایزنی فرهنگی عراق در ایران، اتحادیه دانشجویان عراقی، دانشگاه تهران و مؤسسه الرایات برگزار شد. این نشست با هدف بررسی ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی مشترک دو کشور و ایجاد زمینه‌ای علمی برای توسعه همکاری‌های دانشگاهی، فرهنگی و رسانه‌ای میان ایران و عراق شکل گرفت.
هدف اصلی این برنامه، شناسایی و تبیین پیوندهای تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و تمدنی ایران و عراق و بررسی نقش این مشترکات در تقویت روابط میان دو ملت بود. همچنین، فراهم‌کردن زمینه تعامل میان پژوهشگران، تاریخ‌نگاران، مستندسازان، فعالان رسانه‌ای و دانشجویان و ایجاد بستر همکاری‌های علمی و فرهنگی مشترک از دیگر اهداف این نشست به شمار می‌رفت.



 
این نشست با حضور ۴۵ نفر از استادان دانشگاه، پژوهشگران، تاریخ‌نگاران، مستندسازان، فعالان فضای مجازی، کارشناسان حوزه تمدن، دانشجویان و فعالان رسانه‌ای برگزار شد. تنوع تخصصی شرکت‌کنندگان، امکان بررسی موضوع از دیدگاه‌های علمی، تاریخی، فرهنگی و رسانه‌ای را فراهم کرد و زمینه مناسبی برای تبادل نظر میان فعالان این حوزه‌ها به وجود آورد.
بخش محوری نشست به بررسی پیشینه روابط دو سرزمین در دوره‌های مختلف تاریخی اختصاص داشت. در این چارچوب، ظرفیت‌های موجود برای مطالعه پیوندهای تاریخی ایران و عراق، از تمدن‌های باستانی تا تحولات دوره اسلامی و تاریخ معاصر، مورد توجه قرار گرفت. هدف از این بررسی، شناسایی رویدادها، تحولات و تعاملاتی بود که در شکل‌گیری روابط تاریخی دو سرزمین نقش داشته‌اند. از دیگر محورهای مورد توجه، بررسی پیوندهای فرهنگی و اجتماعی دو ملت و نقش آن‌ها در شکل‌گیری ارتباطات پایدار میان جوامع ایرانی و عراقی بود. توجه به میراث مشترک، ارتباطات مردمی، سنت‌های فرهنگی و تعاملات علمی و اجتماعی می‌تواند به شناخت دقیق‌تر زمینه‌های همگرایی دو جامعه و تقویت روابط فرهنگی میان آن‌ها کمک کند. حضور مستندسازان در این برنامه، فرصتی برای بررسی امکان تبدیل موضوعات تاریخی و تمدنی به آثار تصویری و مستندهای پژوهش‌محور فراهم کرد. هدف از این رویکرد، ثبت و بازنمایی روایت‌های تاریخی، شخصیت‌های اثرگذار، آثار تمدنی و رویدادهای مشترک در قالب محصولاتی قابل‌استفاده در محیط‌های دانشگاهی، فرهنگی و رسانه‌ای است.